Ongelukkige samenloop van omstandigheden bij letselschade, aansprakelijk of niet?

Bent u slachtoffer geworden van een ongeval met letselschade? Voordat u als gedupeerde recht heeft op een schadevergoeding door letsel, zal eerst de aansprakelijkheid vast moeten staan.

Juridisch gezien betekent dit dat er bijvoorbeeld sprake moet zijn van een wanprestatie of een onrechtmatige daad.
Bij het bepalen van de vraag of er daadwerkelijk sprake is van een onrechtmatige daad wordt er goed gekeken naar de gedragingen van de verschillende betrokken partijen. Er moet sprake zijn van onrechtmatige gevaarzetting of schending van een zorgvuldigheidsnorm. Soms lukt het niet om die onrechtmatige gedraging te bewijzen en is er sprake van een ongelukkige samenloop van omstandigheden. In dat geval bestaat er geen mogelijkheid tot het claimen van een schadevergoeding vanwege het letsel van een aansprakelijke partij.

Onrechtmatige gedrag en letselschadevergoeding

Al in 1994 heeft de Hoge Raad zich gebogen over de vraag wanneer een gedraging nu exact onrechtmatig is. De Hoge Raad stelde vast dat niet de enkele mogelijkheid van een ongeval ten gevolge van de verwezenlijking van bepaald gedrag, dat gedrag onrechtmatig doet zijn, maar dat zodanig gevaarscheppend gedrag pas onrechtmatig is als de mate van waarschijnlijkheid van een ongeval als gevolg van dat gedrag zo groot is dat de veroorzaker zich naar maatstaven van zorgvuldigheid van dat gedrag had moeten onthouden.
Dit betekent dat de kans dat een ongeval kan ontstaan (mede) bepaalt of iemand zich van bepaald gedrag moet onthouden.

Letsel door schending zorgvuldigheidsnorm

Na het arrest van de Hoge Raad heeft de vraag wanneer een bepaald handelen nu zodanig gevaarzettend is dat een persoon zich daarvan had moeten onthouden en dat er dus sprake is van de schending van een zorgvuldigheidsnorm, regelmatig geleid tot gerechtelijke procedures.
In die procedures wordt duidelijk dat van belang is of een van beide partijen duidelijk de regie voert bij het uitvoeren van bepaalde handelingen. Als dat niet zo is, wordt eerder aangenomen dat er sprake is van een ongelukkige samenloop van omstandigheden. (Zie bijvoorbeeld HR 12 mei 2000, NJ 2001, 300).

In 2003 heeft het Gerechtshof in Leeuwarden (ECLI:NL:GHLEE:2003:AI394) juist vastgesteld dat er wel sprake was van een duidelijke regie van een van beide partijen. Deze partij heeft dan verdergaande verplichtingen om ervoor te zorgen dat een bepaalde handeling veilig kan worden uitgevoerd. Ter verduidelijking schets ik de situatie.

De casus is als volgt: mevrouw X helpt een bekende (Y) bij het uitladen van een wasmachine uit een aanhangwagen. Bij het uittillen van de wasmachine raakt X gewond en loopt letselschade op.
Het Hof stelt vast dat het Y is die heeft bepaald welke aanhanger hij zou gebruiken en dat hij X heeft gevraagd te helpen met het uitladen. Het Hof bepaalt dat het Y is die daarmee de regie voert bij het uitvoeren van de “operatie”.
Door een combinatie van factoren (de keuze van de aanhanger waarvan de zijkanten niet omlaag geklapt kunnen worden, het is een feit van algemene bekendheid dat wasmachines zwaar zijn en lastig te tillen, afwezigheid van beschikbare hulpmiddelen en veiligheidsmaatregelen alsmede gebrek aan overleg over de wijze van aanpak) is het Hof van mening dat het tekortschieten van Y zodanig is dat de mate van waarschijnlijkheid van een ongeval met letsel zo groot is dat hij zich naar maatstaven van zorgvuldigheid van dit gedrag had moeten onthouden. Er is hier dus wl sprake van een onrechtmatige gedraging.


Op 11 november jongstleden heeft de Rechtbank Oost Brabant Roermond (ECLI:NL:RBOBR:2015:6456) een uitspraak gedaan waarin opnieuw de vraag naar het gevaarzettend handelen centraal stond.
Eiser biedt hulp aan bij het laden van gevelpanelen op een aanhangwagen en raakt vervolgens met zijn vinger bekneld tussen een paneel en de aanhangwagen er ontstaat letselschade.
Hoewel de casus overeenkomsten lijkt te vertonen met het hiervoor behandelde arrest van het Hof Leeuwarden, overweegt de Rechtbank Roermond dat er geen sprake is van analoge toepassing van dit arrest. Volgens de Rechtbank Roermond is er in dit geval juist wel sprake van een ongelukkige samenloop van omstandigheden.
In dit geval waren de gevelpanelen in principe goed hanteerbaar en niet bijzonder zwaar, de aanhangwagen voldeed aan de gestelde eisen om de gevelpanelen zonder hulpmiddelen op te laden en de achterklep kon omlaag worden geklapt. Van een aanzienlijk risico op het ontstaan van ongevallen was vanwege het voorgaande geen sprake.
Daarnaast is van belang dat de Rechtbank Roermond heeft vastgesteld dat eiser zelf een leidende rol op zich heeft genomen maar ook ervaring heeft met het omgaan met panelen.
Al met al is de Rechtbank van oordeel dat het gedrag van gedaagde niet zodanig is dat er sprake is van gevaarzettend handelen. Er is sprake van een ongelukkige samenloop van omstandigheden.

Advies bij aansprakelijkheid en letselschade

Uit het voorgaande blijkt dat met name de exacte omstandigheden waaronder een ongeval, waardoor het letsel is ontstaan, gebeurt van belang is. Heeft u zelf te maken met een gebeurtenis waarbij u letselschade oploopt en een schadevergoeding wilt claimen, dan doet u er verstandig aan het exacte verloop van de gebeurtenis direct na een ongeval vast te leggen. Dit kan in een later stadium van groot belang zijn.
Heeft u vragen? Neem gerust vrijblijvend contact met ons op via 0800-4455000. Wij helpen u graag.

Door: mw. mr. M.K. (Marit) Herngreen, NIVRE Registerexpert personenschade

 

 

Volg ons   LinkedIn   Twitter   Facebook