Een vrouw raakt zwanger door een medische fout. De aansprakelijkheid staat vast. De vrouw volgde een opleiding tot chirurg, maar ronde deze niet af. Volgens de vrouw door de ongewenste zwangerschap, maar de verzekeraar ontkent.
Door de medische fout raakt de vrouw zwanger. De aansprakelijkheid staat vast. De omvang van de schade niet. Voor de letselschadevergoeding is van belang of het niet afronden van de opleiding tot chirurg het gevolg is van de ongewenste zwangerschap. De rechter oordeelt dat niet zeker is dat de vrouw zonder de zwangerschap de opleiding had afgerond, omdat er nog veel andere onzekere factoren waren buiten de zwangerschap. Wel is de vrouw een kans verloren dat zij de opleiding zou afronden. De rechter schat deze kans op 30%. Dit betekent dat de aansprakelijke partij 30% van de schade betaalt die ontstaat door het niet afronden van de opleiding.
Gratis rechtsbijstand en advies bij letselschade
Kansschade
Bij letselschade bestaat er recht op een vergoeding voor het verliezen van een mogelijkheid. Het verliezen van een kans kan volledig het gevolg zijn van het ongeval, maar er kunnen ook andere factoren meespelen. Dit noemen we ook wel kansschade. In dit geval gaat het om de vraag hoe groot de rechter de kans acht dat het slachtoffer zonder ongeval haar opleiding tot chirurg had afgerond.
Verlies van toekomstige mogelijkheden na een ongeval
De rechter beoordeelt hoe en waarom de opleiding van het slachtoffer eindigde en waarom deze niet is afgerond. De rechter stelt vast dat er naast de zwangerschap ook andere obstakels waren:
“Gelet hierop constateert de rechtbank dat [verzoeksters] een zwaar traject stond te wachten waarbij haar functioneren onder een vergrootglas zou liggen. Het is niet uitgesloten dat zij erin geslaagd zou zijn de punten van kritiek te overwinnen, maar niet kan gezegd worden dat enkel de ongewenste zwangerschap aan het welslagen in de weg heeft gestaan. Ook zonder die zwangerschap had [verzoeksters] nog heel wat te overwinnen alvorens zij na het intensieve beoordelingstraject in de gelegenheid zou zijn gesteld de opleiding voort te zetten. Daarbij komt dat [verzoeksters] bij de start van het GBT op 1 mei 2016 (zoals door haar voorzien in verband met privéperikelen) gedurende een periode van een jaar en vier maanden nauwelijks werkzaamheden als chirurg had uitgevoerd (afgezien van de parttime verrichtingen in augustus en september 2015 in het MMUC+ als anios).”
Andere omstandigheden die meespelen bij stoppen opleiding
Naast het tijdelijk stilleggen van de opleiding wijst de rechter ook op de thuissituatie van het slachtoffer. Zij heeft twee kleine kinderen en haar partner was enige tijd ziek. In verband met een verhuizing en verbouwing werd de opleiding eerder op een laag pitje gezet:
“Daarbij kan niet onvermeld blijven dat de privésituatie van [verzoeksters] kwetsbaar was (reeds twee kleine kinderen, ziekteperiode partner) en zij haar prioriteit niet telkens bij de opleiding leek te leggen (verhuizing en verbouwing in de periode dat zij met het GBT had moeten beginnen).”
Geen zekerheid dat opleiding zonder ongeval was afgerond
De rechter concludeert dat er onvoldoende bewijs is waaruit blijkt dat de vrouw de opleiding zonder ongeval had afgerond:
“Al met al concludeert de rechtbank dat niet vastgesteld kan worden dat [verzoeksters] zonder het onzorgvuldig medisch handelen, dus zonder de ongewenste derde zwangerschap de opleiding tot chirurg met succes zou hebben doorlopen. “
Verlies van kans van 30% op afronden opleiding
Het stoppen/niet afronden van de opleiding is niet volledig het gevolg van de ongewenste zwangerschap, maar de zwangerschap speelde wel een rol. Omdat onduidelijk is welke rol de zwangerschap speelt bij het stoppen van de opleiding schat de rechter de kans dat de vrouw de opleiding zonder de medische fout zou hebben afgerond. De rechter schat de kans op grond van de redelijkheid en billijkheid uiteindelijk op 30%:
“De rechtbank komt wel tot het oordeel dat door het medisch onzorgvuldig handelen voor [verzoeksters] een kans verloren is gegaan om de opleiding tot chirurg met succes af te ronden. De ongewenste zwangerschap als gevolg van het onzorgvuldig medisch handelen kwam op een uiterst ongelukkig tijdstip. [verzoeksters] heeft daardoor niet meer kunnen laten zien dat zij in staat was geweest de kritiek te overwinnen en zich de competenties alsnog meer eigen te maken. Bij het besluit van opleider [C] om de opleiding te beëindigen en het GBT niet na de zwangerschap alsnog te starten, speelde de zwangerschap wel degelijk een rol. Een van de redenen was immers dat [verzoeksters] na de zwangerschap en het zwangerschapsverlof gedurende een periode van circa twee jaar niet in opleiding zou zijn geweest. Hiervoor is aan de orde gekomen dat er behoorlijk wat fundamentele kritiekpunten waren, maar uiteraard is er ook het een en ander goed gegaan, zoals ook blijkt uit het opleidingsportfolio. Uiteindelijk zat [verzoeksters] al in het vijfde jaar van de opleiding. En de Geschillencommissie heeft beslist dat [verzoeksters] nog een gelegenheid moest krijgen haar functioneren te verbeteren. Het is niet onrealistisch ervan uit te gaan dat er ook een gerede kans was dat [verzoeksters] uiteindelijk wel was geslaagd in het afronden van de opleiding. De rechtbank schat de kans dat [verzoeksters] zonder het medisch onzorgvuldig handelen de opleiding tot chirurg met succes zou hebben afgerond, alle omstandigheden in ogenschouw nemend, ex aequo et bono op 30 %.”
Kansschade en proportionele aansprakelijkheid
Bij kansschade is onduidelijk in hoeverre een ongeval een rol speelt bij het ontstaan van schade. Bij proportionele aansprakelijkheid is onduidelijk of een bepaalde handeling de oorzaak is van bepaalde schade. Denk voor proportionele aansprakelijkheid bijvoorbeeld aan een roker die met gevaarlijke stoffen werkt en longkanker krijgt. In dat geval is onduidelijk of de werkomstandigheden of het roken de oorzaak is van de ziekte. Bij kansschade staat het verband tussen ongeval en schade vast, maar is onduidelijk welk aandeel het ongeval had in het ontstaan van de schade.
Voorbeeld kansschade bij hoger beroep
Een goed voorbeeld van kansschade is schade die ontstaat als een advocaat geen hoger beroep instelt Hierdoor verliest het slachtoffer de mogelijkheid om nogmaals een rechter naar de zaak te laten kijken, maar de uiteindelijk schade hangt mede af van de kans dat het hoger beroep slaagt.
Gratis rechtsbijstand en advies bij letselschade
Bel naar 0800 44 55 000, stuur een e-mail naar info@letselschadespecialist.nl of vul het onderstaande contactformulier in.
Bron: www.rechtspraak.nl Rechtbank Oost-Brabant 26 maart 2026, ECLI:NL:RBOBR:2026:2000